autor: Наталья Эдуардовна Чижевская (Симоненко)

Мinsk, 1997; psycholog, wykładowca mińskiego centrum ОТСМ-ТРИЗ (Ogólnej teorii skutecznego myślenia) 

tłum.: Anna Boratyńska-Sala

Teoria rozwiązywania innowacyjnych zadań (TRIZ) nazywana jest również technologią umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Dzisiaj próbujemy wpoić dzieciom nie tylko szkolnym ale także przedszkolakom nawyki (instrumenty/narzędzia) do rozwiązywania złożonych, skomplikowanych sytuacji, powstających w ich dziecięcym życiu. Myślisz, że dzieci mają małe problemy? Wierzcie mi - nie. Dziecko ma problemy nie mniejsze niż dorosła osoba. Te problemy rosną wraz z wiekiem dziecka. One wynikają z komunikacji między dziećmi, problemy ze zrozumieniem siebie, problemy związane z grami, zabawami i tym podobne.

Ucząc dzieci rozwiązywania swoich problemów, nie tylko przygotowujemy je do dorosłego życia, nie tylko budujemy podstawy ich przyszłości ale także dajemy im zaufanie w teraźniejszości.

Powstaje zatem pytanie - czym różni się dziecięce trizowskie myslenie od nietrizowskiego? Czy jest jakaś różnica? Na pewno, tak. Poniżej lista przewag które maTrizowskie dziecko:

• umiejętność nie tylko uogólniania ale także przechodzenie od abstarkcyjnego myślenia do konkretów i na odwrót;
• umiejętność znalezienia w różnych przedmiotach i sytuacjach analogii i podobnych cech, także umiejętność pracowania z nimi w problemowych sytuacjach;
• używanie paradoksalnej logiki razem z logiką formalną;
• nie tylko szeroki rozwój ale także kontrolowana wyobraźnia;
• szeroka wariantowość rozwiązań danego problemu;
• umiejętność przerzucenia prawdziwej sytuacji do fantastycznej sytuacji i na odwrót;
• bardzo uporządkowany kierunek myślenia;
• brak lęku przy pojawianiu się sprzeczności i umiejętność rozwiązania ich;
• mniej stereotypowego myślenia;
• więcej skupionej uwagi i umiejętność pracowania w zespole.

Na przykładach gier szkolnych, chcę pokazać jak pracuje dzieciece myślenie - trizowskie i nietrizowskie.

Te nieskomplikowane zagadki naprawdę trenują i rozwijają właściwości kreatywnego myślenia poprzez:

• umiejętność spostrzegania ukrytych informacji;

• umiejętność spostrzegania rzeczy najważniejszych;

• wyzwolenie wyobraźni.

 
Zadania można rozwiązywać w gronie rodziny. Nie spieszcie się! Wystarczy jak dzieci za jednym razem rozwiążą od jednego do trzech zadań. Przyuczajcie Wasze dziecko do uważnej analizy warunków zadania. Czasami wystarczy przeczytać treść, obejrzeć obrazki…

Jeżeli znajdziecie rozwiązanie, to dobrze by było go omówić. Co w rozwiązaniu jest dobre, a co nie bardzo. Czy jest inne rozwiązanie? Spróbujcie je znaleźć wspólnie.

Jakie by nie dało dziecko rozwiązanie, nie kierujcie na niego ognia dorosłej krytyki! Najważniejsza zasada to:

Nasze zagadki pomogą Wam urozmaicić program dziecięcego święta – powiedzmy urodziny. Dzieci z dużym zapałem rozwiązują zadania w całej grupie. Wymyślcie im gry typu: co?, gdzie?, kiedy?. Numery zadań w kopertach, a koperty wybiera się rzucając kością do gry.

Jeżeli jesteś nauczycielem w szkole podstawowej, to na urodziny nie trzeba czekać. W Waszych rękach jest materiał do barwnych, niezapomnianych lekcji.

A co robić, gdy dziecko zna odpowiedź z książki czy z filmu? To i dobrze. Po pierwsze, niech uczy się zauważać, że w znanych baśniach też ukrywają się zadania. Po drugie, spróbujcie znaleźć inne rozwiązanie dla każdej bajkowej zagadki. W rzeczywistości dzieci dość często wymyślają rozwiązania bardziej interesujące niż te, jakie  proponuje oryginalna bajka.

Kreatywne, twórcze myślenie – to kruche drzewko, ale urodzajne.

 
Bądźcie odważni i życzę sukcesów!

Анатолий Гин
I my autorzy serwisu też podpisujemy się pod tymi uwagami.