Elena Nowickaja

tłum. Jan Boratyński

Prehistoria: Mój przyjaciel - plastyk, student Jerozolimskiej Akademii Sztuk Pięknych, w przededniu sesji poprosił o pomoc.  Otrzymał łatwiutkie zadanie – stworzyć kompozycję z czer-wonego krążka i tekstu liczącego ok. 250 znaków. Wydawało by się, że takie łatwe zadanie nie wymaga dodatkowej pomocy. Ale w okresie sesji, gdy twórcze siły zużyto w czasie semestru na bardziej poważne zadania, wygenerować coś sensownego coraz trudniej. Ode mnie oczekiwał podpowiedzi jakiejś graficznej idei, postanowiłam więc przeprowadzić eksperyment: wykorzy-stać elementarne zasady wynalazcze do rozwiązania zadania artystycznego. Dalej: wyjątki z listu przyjaciela:

"A więc mamy zadanie – stworzyć kompozycję z czerwonego krążka i tekstu liczącego ok. 250 znaków. Nie znane Są oczekiwania i ograniczenia, nieznany metodyczny cel zadania, dlatego nie da się sformułować sprzeczności, żeby skorzystać z Tablicy Rozwiązywania Sprzeczności – Altszullera. Spróbujemy więc zaproponować koncepcje, kierując się wszystkimi „chwytami” wynalazczymi po kolei. Dla zilustrowania koncepcji załączamy szkice.

Zasada 1. „Rozdrabnianie” A więc podzielić masyw tekstu na dwie części, na wiele części, rozłożyć sło-wa chaotycznie, rozbić słowa na litery i tak dalej.

Zasada 2. „ Wydzielenie” Wydzielić fragment tekstu i nałożyć na wydzielony fragment kompozycyjny.

Zasada 3. „ Miejscowej jakości” Cała kompozycja blado – rozmyta, w tym także krążek, za to ostro i wyraźnie pokazany akcent (w porównaniu z poprzednią zasadą)

Zasada 5. „Połączenie”  Połączyć krążek i tekst w jedną całość, przemieszać je.

Zasada 6. „Uniwersalność” (obiekt wypełnia kilka funkcji, dzięki czemu odpada konieczność istnienia innych obiektów) Zrobić tak, żeby tekst wypełniał funkcje krążka _ rozłożyć go po okręgu i pomalować na czerwony kolor. Krążek stał się niepotrzebny! Ale żeby tekst stał się bardziej wyrazistym koniecznie trze-ba zostawić jakiś tekstowy „ogonek” na zewnątrz krążka.

Zasada 7 „Matrioszka” Tekst wewnątrz tekstu, a jeszcze głębiej krążek. Albo odwrotnie.

Zasada 13 „Na odwrót” ( zamiast działania dyktowanego warunkami zadania – wykonujemy działanie odwrotne)   W naszym przypadku to prosta sprawa: wykorzystać 250 czerwonych krążków i jedną literę. Tylko co powie na to wykładowca?

Zasada 15 „Dynamiczności” Wprowadzić do kompozycji ruch, dynamikę. Niech to będzie  szybka ko-meta z czerwonym jądrem i ogonem z liter.

Zasada 17  „Przejście w inny wymiar” Można stworzyć dwuwarstwową kompozycję. Pierwsza warstwa z okrągłym otworem, a czerwoną barwę da podkład. Albo utworzyć kompozycje z kilku półprzeźroczys-tych folii, a na każdej z nich będzie część tekstu, co da efekt  barwnych półtonów.

Zasada 19 „Działanie periodyczne” Stworzyć kompozycje rytmicznąą prze podziałł tekstu na nierówne fragmenty.

Zasada 21 „Przeskok” Zorganizować kompozycję tak, żeby spojrzenie „przelatywało” przez jej prze-strzeń, a jednocześnie było przyciągane przez specjalnie zorganizowane punkty węzłowe.

Zasada 27 Tania nietrwałość zamiast drogiej trwałości” Ta zasada nie dała w tym przypadku prostej podpowiedzi, wydaje się że można by wykorzystać podkreślony kontrast. Krążek wyko-nać z jakiegoś wysokojakościowego i drogiego materiału, a litery – seryjne, sztancowane.

Zasada 31  „Zastosować porowate materiały” Czerwony krążek może posiadać pustki, we-wnątrz których umieszczono części tekstu.

Zasada 32 „zmiana barwy” ( domyślnie: nie tylko kolor, ale też optyczne właściwości) Można wypróbować różne cechy powierzchni papieru, tekstu, czerwonego krążka, wykorzystując różne faktury, przeźroczystość, efekt lustrzany, połysk, mat i inne.

Zasada 33 „Jednorodność” Doprowadzić wszystkie elementy kompozycji do „wspólnego mia-nownika” tzn. litery powinny mieć zarys kołowy, krążek powinien wydawać się częścią tekstu, np. jedną z liter „O”

W rezultacie otrzymano 16 kompozycji z 16 zasad ( na 40 możliwych) Oczywiście można próbo-wać znaleźć ideę na podstawie podpowiedzi pozostałych zasad lub poszukać innych wariantów rozwią-zania wg już wykorzystanych zasad. Oprócz tego można zastosować zasady do każdego elementu kom-pozycji oddzielnie – do tekstu, krążka papieru, a niekiedy do ich wzajemnego stosunku. W ogólnym przy-padku, w rezultacie ilość idei będzie dużo większa niż potrzeba. Wystarczy wybrać najbardziej interesują-cą lub wykonać złożenie najbardziej perspektywicznych idei.
Powodzenia!

Finalny wariant  (Wadim Zarchin)